Rhannu Straeon

Roedd dathliad arbennig yn ddiweddar i Enillwyr Gwobr Genedlaethol Trechu Trosedd 2020, gyda the prynhawn rhithiol i ddathlu!

 

Gan nad oedd y grŵp o bobl ifanc wnaeth ddyfeisio a chreu ffilm ‘Rhannu Straeon’ a’r llyfryn ategol yn medru mynd i Lundain i gasglu gwobr genedlaethol Prosiect y Flwyddyn dan arweiniad Ieuenctid Cenedlaethol Trechu Trosedd fis Mawrth diwethaf, fe gawsant wahoddiad i fynd i ddathliad ar-lein. Roedd hwn yn cael ei gynnal gan Uchel Siryfion Clwyd a Gwynedd gydag Amanda Parker YH DL, cadeirydd Trechu Trosedd Cenedlaethol.

Cyflwynwyd gwobr a siec £1,000 i’r grŵp. Rhannwyd manylion am y prosiect, y rheswm maent yn dewis gwneud rhywbeth a gwelwyd fersiwn fer o’r ffilm fuddugol gyda’r gynulleidfa ar-lein.

Yn ystod y 18 mis diwethaf mae’r bobl ifanc, a ddioddefodd drais rhywiol, wedi bod ynghlwm mewn datblygu’r llyfryn adnoddau, ffilm a phodlediad dwyieithog o’r enw ‘Rhannu Straeon / Sharing Stories’. Mae wedi’i hwyluso gan Hannah Mart sef un o dîm CYPSA yn y Ganolfan Atgyfeirio Ymosodiadau Rhywiol (SARC).

Nod y prosiect oedd hysbysu a chynghori am broses y System Cyfiawnder Troseddol a sut i ymdopi â hi. Roedd hefyd yn cynorthwyo gyda gwella goroeswyr ifanc drwy roi llwyfan cadarnhaol iddynt a chyfle i ail fframio eu trawma, cynyddu eu gwytnwch a lleihau ynysu.

Ar ben hyn, mae’r llyfryn yn cael ei ddefnyddio i gynorthwyo gweithwyr proffesiynol i ddeall profiad taith y System Cyfiawnder Troseddol o safbwynt y goroeswr a’u cynorthwyo’n well.

Eglurodd un o’r bobl ifanc sy’n cynrychioli’r grŵp a greodd Rhannu Straeon: “Gwnaethom ddechrau’r prosiect hwn oddeutu 18 mis yn ôl pan wnaeth SARC Amethyst benderfynu creu adnodd o dan arweiniad goroeswyr y gallai pobl ifanc ei ddefnyddio fel arweiniad drwy’r broses roeddent yn gweld eu hunain ynddi. Roeddem eisiau iddo gael ei greu gan oroeswyr ifanc ar gyfer goroeswyr ifanc gan ddefnyddio ein geiriau a’n profiadau ni.”

“Ein man cychwyn oedd meddwl am yr hyn roeddem wedi’i ddysgu ar hyd y ffordd a oedd wedi bod yn ddefnyddiol i ni ac a allai gynorthwyo pobl eraill. Roedd angen meddwl hefyd am yr hyn roeddem yn dymuno y byddai rhywun wedi dweud wrthym y tro cyntaf aethom i’r SARC. Rydym yn credu bod gan ein straeon werth gwirioneddol ac y gallwn gynorthwyo pobl eraill drwy eu hadrodd.

Ysgrifennodd neu recordiodd y bobl ifanc eu straeon ac fe roesant y llyfryn at ei gilydd gyda chymorth staff SARC a thîm dylunio graffeg Heddlu Gogledd Cymru.

Ar yr un amser roeddent yn codi arian er mwyn talu am bopeth. Fe aethant ar daith gerdded noddedig i fyny’r Wyddfa. Cawsant gymorth ariannol hefyd gan PACT, Cronfa Trechu Trosedd Uchel Siryfion yng Ngogledd Cymru, gyda Stephanie Catherall sef Uchel Siryf Clwyd a Susan Jones, Uchel Siryf Gwynedd a Soroptimyddion De Sir Gaernarfon.

Ychwanegodd yr unigolyn ifanc: “Roedd yn emosiynol gweld y llyfryn terfynol am y tro cyntaf. Roedd mor rymus sylweddoli nad oeddem ar ein pennau ein hunain, a bod pobl eraill yn teimlo’r un fath â ninnau. Roedd o gymorth i ni wybod ein bod ni’n cynorthwyo pobl eraill ac y gall pobl ddeall eu bod yn derbyn cymorth ac y gallent oroesi’r hyn sydd wedi digwydd iddynt.”

Mae’r llyfryn sydd wedi’i anelu at blant ysgol uwchradd yn awr yn cael ei roi i bob unigolyn ifanc sy’n dod i’r SARC. Rhoddir y llyfryn hefyd gan swyddogion heddlu a gweithwyr iechyd proffesiynol sy’n gweithio gyda phobl ifanc sydd wedi dioddef trais rhywiol ac yn mynd drwy’r broses cyfiawnder troseddol.

Ers ei lansio ym mis Medi 2019 mae dros 20,000 wedi’i wylio ar dudalen Facebook Heddlu Gogledd Cymru a channoedd ar YouTube. Mae hefyd wedi cael ei ddefnyddio i hyfforddi swyddogion heddlu newydd, swyddogion cyswllt ysgolion ac roedd hefyd yn rhan o hyfforddiant diogelu’r bwrdd iechyd lleol. Mae hefyd yn rhan o hyfforddiant cenedlaethol Ymgynghorwyr Trais Rhywiol Annibynnol i blant a phobl ifanc ac mae wedi’i ddangos mewn cynadleddau cenedlaethol fel enghraifft o arfer da.

Fe wnaeth Uchel Siryfion Clwyd a Gwynedd enwebu’r grŵp ar y cyd am Wobr Genedlaethol Trechu Trosedd.

Wrth groesawu pawb i’r digwyddiad rhithiol, dywedodd David Wynne Finch, Uchel Siryf Clwyd:

“Mae hwn yn brosiect dirdynnol a hynod bersonol sydd wedi’i greu a’i ddatblygu gan bobl ifanc yng Ngogledd Cymru sydd wedi dioddef trais rhywiol. Mae wedi’i anelu at gynorthwyo pobl ifanc eraill sy’n dod ar draws amgylchiadau tebyg.

“Gyda chymorth Hannah Mart, Stephanie Williams a’r tîm yn SARC Amethyst ym Mae Colwyn, mae’r bobl ifanc hyn wedi creu rhywbeth eithaf gwych. Rwyf yn gwybod y byddwn ni i gyd wedi’n gwefreiddio gyda’u gwaith.”

“Fel rydym yn gwybod i gyd, nid yw hon wedi bod yn flwyddyn ‘arferol’ ac nid oedd y seremoni wobrwyo’n gallu digwydd. Os gwnaethom ddysgu unrhyw beth yn 2020, fe wnaethom ddysgu na ellir fod yn siŵr o ddim ac mae popeth yn fregus. Dyna pam fod prosiectau fel “Rhannu Straeon” yn gynyddol bwysicach a hanfodol er lles ein pobl ifanc.”

Aeth yn ei flaen gan ddweud: “Mae’r digwyddiad hwn yn dathlu ymdrechion anhunanol ac ystyriol sydd wedi’u cyflawni gan ein pobl ifanc hyfryd heb feddwl o gwbl am gydnabyddiaeth neu wobr.”

Dywedodd Susan Jones, cyn Uchel Siryf Gwynedd:

“Cefais fy nghyffwrdd yn fawr gan y prosiect hwn a’r problemau mae’n ymdrin â nhw. Roeddem i gyd yn Nhrechu Trosedd Gwynedd a Chlwyd yn falch o enwebu’r bobl ifanc hyn am wobr ac wrth ein boddau pan ddaethant yn fuddugol! Rwyf wirioneddol yn falch iawn o’u llwyddiant.”

Ychwanegodd Eryl Williams, Uchel Siryf Gwynedd:

“Drwy ein helusen Trechu Trosedd mae Uchel Siryfion yn chwarae rôl weithredol wrth hyrwyddo gwaith pobl ifanc o fewn eu cymunedau. Mae Uchel Siryfion yn rhannu eu gwobrau personol eu hunain i unigolion. Arwyr tawel yn ein cymunedau yw’r rhain yn ein cymunedau, sydd wedi gwneud cyfraniad rhagorol mewn rhyw ffordd. Mae felly’n fraint i Trechu Trosedd yng Ngogledd Cymru gael prosiect, sydd wedi derbyn cefnogaeth gennym ni, yn derbyn cydnabyddiaeth genedlaethol.”

“Mae hwn yn brosiect hynod ragorol a dylai pawb sydd ynghlwm fod yn falch iawn o’r hyn maent wedi’i gyflawni. Mae’n rhaid ei fod wedi cymryd nerth a chalon i greu ffilm mor ddirdynnol a hwythau wedi dioddef cymaint eu hunain.”

 

NODER

Mae Amethyst yn bartneriaeth rhwng HGC, Unedau Rheoli Sylfaenol ac Asiantaethau Trydydd Sector. Mae’r arian ar gyfer y prosiect hwn wedi dod o ffynonellau niferus gan gynnwys PACT a Threchu Trosedd.

www.youtube.com/watch?v=MFTVlk9N2j4

www.crimebeatnorthwales.co.uk

www.pactnorthwales.co.uk

www.national-crimebeat.com